X
تبلیغات
زمین دانش

زمین دانش
 
ای اشرف مخلوقات زمین تنها زیست گاهت در خطر است مراقب باش! سایر مخلوقات
 

درخواست : زمین شناس

معرفی کانی اوپال (عقیق سلیمانی‌-باباقوری)

SiO2.nH2O
سيستم تبلور:آمرف رده بندي:اكسيد
رخ: ندارد جلا:شيشه اي - چرب - مات
شكستگي:صدفي - نامنظم شفافيت:شفاف - نيمه شفاف
نوع سختي:ترد خاصيت مغناطيسي:ندارد
اشكال ظاهري ژيزمان
قلوه اي شكل - استالاكتيتي - كنكرسيوني - قشري - پسودومورف
فراوان ; دربيشتر نواحي ولكانيكي و در داخل دگرساني هاي آنها و در رسوبات اوليه دياتوميت ، راديولاريت ، اسپونگويليت و ... يافت ميشود.
خواص شيميايي تركيب شيميايي
محلول در KOH , HF
متغير - درصد H2O بين 27-1 درصد در تغيير است و ادخال هاي Ca-Mg-Al Fe,As نيز دارد.
رنگ كاني :سفيد - زرد - قرمز - سبز - قهوه اي قرمز - آبي - سياه رنگ اثر خط :سفيد
تفاوت با كاني هاي مشابه تشابه كاني شناسي پاراژنز
سختي - انحلال در اسيدها (اوانسيت) - چگالي - خواص نوري - اشعه X (كالسدوئن)
كالسدوئن - اوانسيت
- كالسدوئن
   - كريستوباليت
منشا تشكيل :ولكانيكي - رسوبي - قشرهاي آلتراسيوني و بيوژنيك شكل بلورها:بي شكل
كاربرد : محل پيدايش:چك و اسلواكي
ساير مشخصات وجه تسميه
لومينسانس سفيد - زرد - زرد مايل به سبزوسبزدارد. در صنعت سراميك و صنايع شيميائي و ايزولاسيون كاربرد دارد.
از كلمه هندي قديمي upala به معناي سنگ قيمتي گرفته شده است.

اوپال از سلیکاهای آبداراست که با دمای پایین ته نشین می شود و جزو سنگ های رسوبی به حساب می آید و می تواند در ترک ها ، اتصالات و حفره ها ، صخره های رسوبی ، آتش فشانی و دگرگونی ته نشین شود. معمولا 3 تا 30 درد اوپال ، آب است. سختی آن 5.5 – 6.5 , وزن مخصوص 1.98 – 2.5 و ضریب شکست 1.37 – 1.52 است.شفافیت آن می تواند از شفاف تا مات باشد. هرچند زمینه سنگ اوپال ، تیره تر باشد تا پدیده آن واضح تردیده شود، با ارزش تراست، پس به طور کلی اوپال سیاه (black opal) از اوپال سفید (white opal) ارزش بیشتری دارد. اوپال را هم مثل مروارید باید هر چند وقت یکبار در آب گذاشت.

ترکیب شیمیایی اوپال nH2O.Sio2 بوده غیر کریستالین، ژل کریستالی جامد است.

اوپال به پنج دسته تقسیم می شود:

  •  اوپال قیمیتی(precious opal) صد در صد اوپال است ، اوپال خالص (solid opal)که دارای پدیده بازی با رنگ (play of color) است،علت این پدیده وجود سلیکاهای یک اندازه در کنار هم و در فضایهای خالی ما بین سلیکاها آب بوده که هنگام برخورد نور با سطح سنگ باعث ایجاد این پدیده می شود.
  • اوپال آتشی(fire opal) به رنگ زرد-قرمز
  • اوپال معمولی(common opal)سلیکاها نا منظم کنار هم قرار گرفته اند وپدیده بازی با رنگ ندارند.
  •  ماتریکس اوپال(matrix opal)دارای رنگ روشن، گاهی اوقات رنگ می شود تا به رنگ سیاه در آید.
  • بولد اوپال(boulder opal)درزها یا شکاف های نازک، معمولاً بدنه ای با رنگ روشن در ماتریکس سنگ آهن مایل به قهوه ای(mudstone و یا سنگ ماسه لکه دار یا stained آهن).

معادن اوپال

بزگترین در استرالیا(ماسه سنگ)،برزیل(آتشفشانی)، مکزیک(گدازه های تجزیه نشده)، آمریکا( نوادا, اورگان)(آتشفشانی)، گواتمالا، هندوراس(گدازه های تجزیه نشده)،اندونزی(آتشفشانی)چکسلواکی(گدازه های آتشفشانی)،تانزانیا، عمان است.

ویژگی های اوپال اتیوپی

معدن جدید اوپال با کفیت بالا ، بازی با رنگ در ابتدا سال 2008 در کشور اتیوپی در 500 کیلومتر شمال آدیس آبابا کشف شد. ظاهر اوپال های این منطقه بسیار شبیه به اوپال های استرالیا و برزیل است. اما بیشتر نمونه ها یک ساختار ستونی از بازی با رنگ در درون اوپال معمولی را نشان می دهند، این ویژگی در اوپال هایی که در خارج از اتیوپی هستند نادر است.

چگالی هیدرستایک این اوپالها 2.1 – 1.8  بوده که در مقایسه با اوپالهای دیگر مناطق ، سبکتر است. خاصیت فلورسانسی این سنگها در زیر نور ماوراء بنفش(UV) طول موج کوتاه وبلند متنوع بوده، از خاموش(intert) تا زرد وسفید متوسط (moderate yellowish white)است. درزیر نور سبز شدید، فسفورسنسی phosphorescence حالت خاموشی نشان می دهد.

سنگ بستر اوپال welo از سنگهای آتشفشانی (volcanic rock)، ریولیت است.اوپال های mezezo حفره های ریولیت را پر می کنند و تشکیل دانه هایی (nodules) می دند.

بهسازی اوپال

برای تقویت پدیده بازی با رنگ در اوپال، سنگ را بااسید رقیق شده و شکر رنگ می کنند(dying)که باعث تیره شدن زمینه سنگ می شود.اوپال در مقابل حرارت، عکس العمل ضعیف داردو اسید هیدروفلوریدک روی این سنگ اثر می گذارد.

اوپال چند لایه«Assmbled»

همان طور که گفته شد، تمام اوپال ها دارای مقداری آب هستند و آنها که دارای درصد بالاتری آب بوده، ممکن است آب خود را از دست بدهند وترک بردارند ودوام سنگ اوپال کم شود. به همین دلیل برای جلوگیری از شکسته شدن آن را در دولایه و یا سه لایه (triplet) کردن آنها از سنگ کریستال و اونیکس استفاده می کنند. معمولاً سنگ کریستال را بالا و اونیکس را پایین می گذارند.

اوپال مصنوعی

تولید اوپال مصنوعی، رشد گوی ها(spheres) سلیکایی با اندازه درست وصحیح را در بر می گیرد. زمانی که این کار انجام شد، گوی ها به مدت چند ماه ، در ظرفی قرار داده می شوند. متاسفانه محصول به دست آمده،همان مشکل اوپال های طبیعی را دارد(بی آبی و بنابر این ترک خوردگی).این مشکل در اوپال مصنوعی ،با برش راف به قطعات کوچک سپس اشباع آنها باتثبیت کننده های(zirconium) stabilizer  حل می شود.این کار از بی آبی و ترک خوردگی جلوگیری می کند،اما به دلیل اینکه تثبیت کننده ها در اوپال های طبیعی وجود ندارد، برخی از گوهر شناسان ، این محصول را مارک مشابه اوپال برچسب می زنند در بازار به عنوان اوپال مصنوعی شناخته شده است.

اوپال مصنوعی دارای خواص یکسان با اوپال طبیعی است و می توان با یک آزمایش میکروسکپی شناسایی کرد.

اوپال آتشي   (Opale_de_feu)

SiO2.nH2O
سيستم تبلور: رده بندي:اكسيد
رخ: ندارد جلا:شيشه اي - چرب - مات
شكستگي: شفافيت:شفاف - نيمه شفاف
نوع سختي: خاصيت مغناطيسي:
اشكال ظاهري ژيزمان
قلوه اي شكل - استالاكتيتي - كنكرسيوني - قشري - پسودومورف
كمياب ; تركيه ، مكزيك ، اطريش ، چك و اسلواكي
خواص شيميايي تركيب شيميايي
محلول در KOH , HF
رنگ كاني :سفيد - زرد - قرمز - سبز - قهوه اي قرمز - آبي - سياه رنگ اثر خط :سفيد
تفاوت با كاني هاي مشابه تشابه كاني شناسي پاراژنز
- اوپال نوبل
   - هياليت
منشا تشكيل : شكل بلورها:دودكائدر
كاربرد : محل پيدايش:مكزيك
ساير مشخصات وجه تسميه
از نظر خواص فيزيكي و شيميايي مشابه اوپال است ولي ازنظر رنگ قرمز آتشي از آن تميز داده ميشود.

 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ شنبه 1389/02/04 توسط مهدی تقی لو
تمامی حقوق این وبسایت متعلق به انجمن زمین شناسی دانشگاه پیام نور محلات می باشد | طراحی : پیچک